Vergelijking van de levensduur van zirkoniumoxide en glaskeramiek restauraties

1. Overzicht

Zirkoniumoxide en glaskeramiek zijn veelgebruikte materialen voor volledig keramische restauraties, waaronder tandkronen, inlays en onlays. Beide materialen kunnen langdurige klinische dienst leveren. Hun levensduur wordt echter beïnvloed door verschillende factoren, waaronder de specifieke materiaalsamenstelling, de locatie van de restauratie, de occlusale belasting, de fabricagetechniek en de mondhygiëne.

Het is belangrijk op te merken dat “glaskeramiek” geen enkele materiaalcategorie is. Veelvoorkomende typen zijn lithiumdisilicaat glaskeramiek, veldspaatkeramiek en andere siliciumgebaseerde keramiek. Deze materialen verschillen aanzienlijk in mechanische sterkte en langdurige klinische prestaties.

2. Vergelijking van vijfjarige klinische overlevingspercentages

Klinische studies gebruiken vaak de term “vijfjarig overlevingspercentage” om de langetermijnprestaties van een restauratie te evalueren. Dit verwijst naar het percentage restauraties dat na vijf jaar nog in gebruik is zonder vervanging of ernstig falen.

Over het algemeen geven de beschikbare gegevens aan dat monolithisch lithiumdisilicaat glaskeramiek en monolithisch zirkoniumoxide beide hoge vijfjarige overlevingspercentages vertonen, zonder significant verschil in routinematige klinische praktijk.

3. Kenmerken van Zirkoniumoxide

3.1 Voordelen

• Hoge buigsterkte en breukweerstand;
• Goede tolerantie voor zware occlusale belasting;
• Geschikt voor achterste gebitselementen, inclusief kiezen;
• Monolithisch zirkoniumoxide heeft geen aparte overlaag, wat het risico op afbrokkelen van het overlaagkeramiek kan verminderen;
• Kan voordelig zijn voor patiënten met bruxisme of de neiging tot tandenklemmen.

3.2 Potentiële beperkingen

• De doorschijnendheid en natuurlijke optische eigenschappen kunnen minder zijn dan die van glaskeramiek;
• Vanwege de relatief hoge oppervlaktehardheid kan onjuist aangepast zirkoniumoxide bijdragen aan slijtage van de tegenoverliggende dentitie;
• Gelaagd zirkoniumoxide kan worden aangetast door afbrokkelen of delaminatie van het overlaagkeramiek;
• In sommige klinische situaties kunnen onvoldoende hechting of retentie leiden tot loslaten of verlies van retentie.

4. Kenmerken van Glaskeramiek

4.1 Voordelen

• Kleur en doorschijnendheid kunnen nauw overeenkomen met die van natuurlijke tandstructuur;
• Biedt over het algemeen uitstekende esthetische resultaten;
• Lithiumdisilicaat glaskeramiek biedt een gunstige balans tussen sterkte en esthetiek;
• Geschikt voor voortandenkronen, facings, inlays, onlays en geselecteerde achterste kronen.

4.2 Potentiële beperkingen

• De mechanische sterkte varieert aanzienlijk tussen verschillende glaskeramiektypen;
• Veldspaat en conventionele siliciumgebaseerde keramiek zijn relatief bros;
• Overmatige occlusale belasting of bruxisme kan het risico op barsten, breken of afbrokkelen vergroten;
• Grote achterste restauraties vereisen zorgvuldig ontwerp en nauwkeurig occlusaal beheer.

5. Materiaalkeuze op basis van tandlocatie

5.1 Voortanden

Voor restauraties aan de voortanden zijn esthetiek, doorschijnendheid en optische integratie over het algemeen prioriteit. Veelvoorkomende opties zijn:

• Monolithisch lithiumdisilicaat glaskeramiek;
• Zeer doorschijnend zirkoniumoxide;
• Afhankelijk van de mate van tandweefselverlies, facings, partiële restauraties of volledige kronen.

Voor patiënten met hoge esthetische verwachtingen en normale occlusale functie kan lithiumdisilicaat glaskeramiek bijzondere voordelen bieden.

5.2 Achterste gebitselementen en kiezen

Achterste gebitselementen zijn blootgesteld aan grotere kauwkrachten. Daarom worden breukweerstand en belastbaarheid vaak geprioriteerd. Veelvoorkomende opties zijn:

• Monolithisch zirkoniumoxide;
• Monolithisch lithiumdisilicaat glaskeramiek met voldoende dikte en passende vormgeving.

Voor patiënten met bruxisme, tandenklemmen of de gewoonte om op harde voorwerpen te kauwen, moet de occlusale functie zorgvuldig worden geëvalueerd. Een monolithische zirkoniumoxide restauratie en een beschermende occlusale spalk kunnen worden overwogen indien klinisch geïndiceerd.

6. Belangrijke factoren die de levensduur van restauraties beïnvloeden

Het restauratiemateriaal is slechts één van de bepalende factoren voor langdurige prestaties. Andere belangrijke factoren zijn de volgende:

6.1 Resterend tandweefsel

De hoeveelheid en kwaliteit van het resterende tandweefsel beïnvloeden de ondersteuning en breukweerstand van de restauratie. Uitgebreid verlies van tandweefsel kan het risico op loslaten, breken of falen van de onderliggende tand vergroten.

6.2 Marginale adaptatie

Slechte marginale adaptatie kan plaqueophoping, voedselimpactie, secundaire cariës en tandvleesontsteking bevorderen.

6.3 Occlusale relaties

Een ongepast occlusaal schema of overmatige lokale belasting kan het risico op restauratiebreuk, afbrokkelen of verlies van retentie vergroten.

6.4 Bruxisme en tandenklemmen

Nachtelijke bruxisme en tandenklemmen kunnen de mechanische belasting op volledig keramische restauraties aanzienlijk verhogen.

6.5 Klinische en laboratoriumprocedures

Tandpreparatie, restauratieontwerp, sinteren, afwerken, polijsten, occlusale aanpassing en cementeren kunnen allemaal de uiteindelijke klinische uitkomst beïnvloeden.

6.6 Mondhygiëne en onderhoud

Effectief poetsen, interdentale reiniging, professionele controles en tijdige behandeling van mondziekten kunnen helpen de levensduur van zowel de restauratie als de ondersteunende tand te verlengen.

7. Verwachte levensduur

Wanneer de restauratie correct is ontworpen en vervaardigd, de ondersteunende tand gezond is, de occlusale krachten goed worden beheerst en passend onderhoud wordt geboden:

• Zirkoniumoxide kronen kunnen klinisch functioneel blijven voor meer dan 10 jaar;
• Lithiumdisilicaat glaskeramiek restauraties kunnen ook functioneel blijven voor meer dan 10 jaar;
• Sommige restauraties kunnen aanzienlijk langer meegaan;
• Echter, secundaire cariës, wortelfractuur, parodontitis, ernstige bruxisme of verlies van tandweefsel kunnen herbehandeling binnen een kortere periode noodzakelijk maken.

Daarom kan de levensduur van een restauratie niet alleen worden bepaald door de materiaalcategorie.

8. Conclusie

Over het algemeen:

• Voor achterste gebitselementen, kiezen of gebieden met hoge occlusale krachten is monolithisch zirkoniumoxide vaak de meer conservatieve keuze.
• Voor voortanden of gevallen waarin doorschijnendheid en esthetische integratie prioriteit hebben, is monolithisch lithiumdisilicaat glaskeramiek vaak voordelig.
• Zowel monolithisch zirkoniumoxide als monolithisch lithiumdisilicaat glaskeramiek vertonen hoge vijfjarige overlevingspercentages, en het praktische verschil is vaak kleiner dan verwacht.
• Veldspaat en conventionele siliciumgebaseerde keramiek bieden uitstekende esthetiek, maar hebben een lagere mechanische sterkte en zijn niet geschikt voor elke achterste toepassing.
• De uiteindelijke materiaalkeuze moet gebaseerd zijn op de tandlocatie, de hoeveelheid resterend tandweefsel, het occlusale schema, parafunctionele gewoonten en de esthetische verwachtingen van de patiënt.